Bosh terisi psoriazi — surunkali yallig‘lanish holati bo‘lib, terida chegarasi aniq, po‘st tashlaydigan joylar paydo bo‘lishi mumkin. Ular kichik bo‘lishi yoki bosh terisining katta qismini qamrab olishi, soch chegarasidan tashqariga, quloq orqasiga yoki bo‘yinga chiqishi mumkin. Bitta belgi yoki surat asosida tashxis qo‘yib bo‘lmaydi: kepek, seboreyali dermatit, kontakt reaksiya va zamburug‘li infeksiya ham o‘xshash ko‘rinishi mumkin.
Bu material belgilar va xavfsiz parvarish haqidagi axborot so‘roviga javob beradi. Davolashni tanlash shifokor vazifasi, vositalarning narxi, mavjudligi va yetkazib berilishi esa mahsulot sahifalariga tegishli.
Qaysi belgilar e’tibor talab qiladi
| Nimani ko‘rish mumkin | Nega bu tashxis uchun yetarli emas |
|---|---|
| Quruq yoki qalin tangachalar | Po‘st tashlash boshqa bosh terisi holatlarida ham uchraydi. |
| Qichishish, taranglik yoki achishish | Sezgi kuchi aniq sababni ko‘rsatmaydi. |
| Soch chegarasi, quloq orqasi yoki bo‘yindagi joylar | Joylashuv shifokorga yordam beradi, ammo psoriazni o‘zi tasdiqlamaydi. |
| Soch to‘kilishining vaqtincha kuchayishi | Yallig‘lanish va qashish bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin; davomli to‘kilish alohida tekshiruvni talab qiladi. |
AAD bosh terisi psoriazi kichik joylarni yoki butun bosh terisini qamrab olishi, qichishish, po‘st tashlash va vaqtincha soch to‘kilishi bilan kechishi mumkinligini bildiradi.[1] Dermatolog odatda bosh terisini ko‘radi, noaniq holatda esa kichik teri namunasi tekshirilishi mumkin.[2]
Yumshoq uy parvarishi
- Sochni issiq emas, iliq suvda yuving va vositani bosh terisiga qattiq ishqalamasdan tarqating.
- Tangachalarni tirnoq bilan yulib tashlamang va qattiq skrab ishlatmang: jarohat ta’sirlanishni kuchaytirib, sochga zarar yetkazishi mumkin.
- Sochni ehtiyotkor tarang; zo‘riqtiruvchi turmak, agressiv rangsizlantirish va issiq uslub berishdan zo‘rayish paytida saqlaning.
- Har bir vositaning tarkibi va yo‘riqnomasini tekshiring; davolovchi shampun oddiy kosmetik shampun bilan bir xil emas.
- Vosita kuchli achishish, shish, toshma yoki sezilarli yomonlashish chaqirsa, tajribani to‘xtatib shifokorga murojaat qiling.
AAD tangachalarni ehtiyotkor boshqarishni tavsiya qiladi: ularni kuch bilan olib tashlash va qashish soch to‘kilishini kuchaytirishi mumkin.[2]
Shampunlar va mustaqil tanlash chegarasi
Tashxis tasdiqlangach, shifokor davolovchi shampun, tangachani yumshatuvchi vosita yoki retseptli preparatni rejaga qo‘shishi mumkin. Tanlov holat og‘irligi, yosh, homiladorlik, boshqa kasalliklar va ishlatilayotgan dorilarga bog‘liq. Gormonal vositani o‘zboshimchalik bilan boshlash, bir nechta faol komponentni aralashtirish yoki tana terisi vositasini boshga ko‘chirish mumkin emas.
Toshko‘mir qatroni psoriaz uchun ayrim vositalar, jumladan shampunlarda ishlatiladi, ammo terini ta’sirlantirishi, sochni quritishi, och rangli sochni bo‘yashi va quyoshga sezgirlikni oshirishi mumkin. AAD homiladorlik va emizishda muqobil yo‘lni shifokor bilan muhokama qilishni alohida tavsiya qiladi.[3] Tarlic shampuni sahifasi tarkib va yo‘riqnomani tekshirish uchun xizmat qiladi, o‘ziga tashxis qo‘yish yoki davolanishni va’da qilish uchun emas.
Qachon shifokor kerak
Belgilar ilk bor paydo bo‘lsa, uzoq saqlansa, tez tarqalsa, uyquga xalaqit bersa, namlanish, yiring, og‘riq, isitma yoki sezilarli soch to‘kilishi kuzatilsa, dermatologga yoziling. Tirnoq o‘zgarishi, bo‘g‘im og‘rig‘i yoki qotishi bo‘lsa ham shifokor kerak: psoriaz bo‘g‘im zararlanishi bilan birga kelishi mumkin va erta baholash muhim.[4]
Bolalardagi holatlar, homiladorlik va emizish, allergiya, keskin yomonlashish hamda og‘ir belgilar maqola asosida vosita tanlash uchun mos emas. Yuz shishi, nafas qisilishi yoki tez kuchayayotgan umumiy reaksiyada shoshilinch tibbiy yordam kerak.
Material tashxis qo‘ymaydi va davolashni buyurmaydi. Bosh terisi psoriazini shifokor tasdiqlashi kerak, ayniqsa holat og‘ir, uzoq davom etayotgan, bolaga yoki homiladorlikka tegishli, allergik yoxud yomonlashayotgan bo‘lsa.
FAQ
Bosh terisi psoriazi oddiy kepekmi?
Yo‘q. Belgilar o‘xshashi mumkin, ammo sabab va davolash farq qiladi; tashxisni shifokor tasdiqlaydi.
Tangachalarni tarab tashlash mumkinmi?
Ularni kuch bilan yulish kerak emas. Yumshatish va olib tashlash usulini dermatolog bilan muhokama qiling.
Psoriaz doimiy soch to‘kilishiga olib keladimi?
Yallig‘lanish va qashish sabab vaqtincha to‘kilish mumkin, ammo davomli yoki o‘choqli to‘kilish alohida tekshiruvni talab qiladi.
Qatronli istalgan shampun mos keladimi?
Yo‘q. Tarkib, konsentratsiya, yosh cheklovi, teri holati va aniq mahsulot yo‘riqnomasi muhim.
Psoriaz yuqumlimi?
Yo‘q, u teginish, taroq yoki sochiq orqali yuqmaydi.
